3 indrukwekkende en prijswinnende animatie shorts
Leestijd: 15 minuten

Finding Nemo, The Incredibles, Spirited Away, Up... We kennen deze films waarschijnlijk allemaal wel, of je ze nu zelf kijkt (eeuwige jeugd) of met de kleine. Al deze films verdienen stuk voor stuk hun plekje op de lijst, maar laten we het nu eens hebben over een aantal van de mooiste animated short films. Je weet wel, die leuke kleine films die je wel eens te zien krijgt in de bios voordat de feature begint. Of een aantal van de beste shorts die verdwaald lijken te zijn op het internet…

Oscar nominaties voor Beste Animatie Feature Film van 2019, van links naar rechts: The Incredibles 2, Isle of Dogs, Mirai, Ralph Breaks the Internet en Spider-Man: Into the Spider-Verse.

Unieke animated shorts

Elke animatie heeft zijn eigen stijl, of het nu om een film, short of simpelweg een commercial gaat. Dit gaat van hand getekende 2D- tot de meest complexe 3D-animaties. We zullen hier slechts een aantal stijlen bespreken, maar je ook genoeg suggesties geven als je in andere geïnteresseerd bent!

1. The Paperman

The Paperman (https://www.youtube.com/watch?v=Z4dIgUgYCxQ) is een animated short van Disney uit 2017. Het verhaal gaat over een man die staat te wachten op het treinstation met een grote stapel papierwerk. Een grote windvlaag waait zijn papieren weg waardoor een blad in het gezicht van een jonge vrouw waait. Dit laat een rode afdruk van haar lippenstift achter op het papier. Samen lachen ze erom maar voordat de man haar haar naam kan vragen, zit zij al in de trein. De man gaat vervolgens chagrijnig en vermoeid naar zijn aaien kantoorbaan. Als hij even uit het raam kijkt ziet hij in het gebouw aan de andere kant van de weg de jonge vrouw zitten. Hij probeert haar aandacht te trekken maar voor niets. Dan bedenkt hij zich dat als het niet met geluid werkt, dat hij haar aandacht op een andere manier moet krijgen. Van de grote stapel papierwerk op zijn bureau vouwt hij telkens papieren vliegtuigjes en gooit deze door het raam richting de jonge vrouw. Na velen malen te missen komt hij bij het laatste blaadje. Het blaadje waar haar lippenstift afdruk op staat. Hij twijfelt even maar besluit deze toch te vouwen en gooit ook deze, tevergeefs, richting de jonge vrouw. De vrouw verlaat het gebouw en bang om haar nooit meer te zien, stormt de jonge man het kantoor uit. De liefde is belangrijker dan zijn saaie kantoorbaan. Op de straat is de jonge vrouw nergens meer te zien en de man loopt de andere richting op. Onderweg loopt hij langs de stapel papieren vliegtuigjes die tot leven komen en hem achterna gaan. De vliegtuigje duwen hem richting het treinstation. Ondertussen is het vliegtuigje met de lippenstift afdruk op zoek naar de jonge vrouw om haar ook naar het treinstation te leiden. Na enige obstakels vinden de twee elkaar weer op hetzelfde treinstation als die ochtend en de vliegtuigjes vallen weer levenloos op de grond.

Waarom de twee ’s ochtends niet in dezelfde trein stapte terwijl ze zich al die tijd in dezelfde straat bevonden is voor mij nog een raadsel, maar dat weegt niet af aan het mooie verhaal met de sterke en toch subtiele animatiestijl.

De gehele animatie is helemaal in zwart wit, behalve het belangrijkste accent: de rode lippenstift afdruk op het laatste papieren vliegtuigje. Dit legt echt de aandacht daarop en laat zien hoe belangrijk dat kleine dingetje is. Deze animatie laat zien hoe belangrijk emoties en beweging zijn om emoties, acties en motieven uit te drukken zonder dat hier dialoog aan te pas komt.

De animatie is een combinatie van 2D en 3D animatie. Maar de animatie is toch duidelijk alleen 2D? Dat zou je denken maar dit is toch echt niet het geval. The Paperman was de eerste film van Disney waar Meander wordt gebruikt. Dit is een door Disney ontwikkelde software om makkelijk over 3D elementen heen te tekenen en texturen toe te voegen. Op deze manier kan het makkelijke en snel aan te passen van 3D animatie worden gebruikt en toch de 2D look en feel worden toegepast. The Paperman is dus in 3D geanimeerd maar door Meander zijn er over de animatie 2D elementen en texturen toegepast om de stijl mooi te behouden. Geen langdurende volledige frame by frame animatie meer dus.

Geïntresseerd in een explainer video?

2. Dear Basketball

Dear Basketball is een short van Glen Keane (voormalig animator van Disney) en Kobe Bryant uit 2017. “As basketball players we’re really supposed to shut up and dribble” is wat Bryant zei toen hij en Keane de award voor Best Animated Short Film van 2017 in handen kregen. Het script van de animatie is eigenlijk een brief die Bryant geschreven heeft aan de The Players’ Tribune in 2015 om aan te kondigen dat hij zou stoppen. Bryant heeft deze dus ook zelf voor de voice-over opgedragen. Hij vertelt hoe hij als klein jongetje van 6 al droomde over basketbal en er alles voor gaf om steeds beter en beter te worden. Het is geschreven als een brief aan basketbal, Bryant begint deze dan ook met ‘Dear Basketball’. Het hele verhaal gaat over dat basketbal alles voor hem was en dat hij hier altijd van heeft gehouden. Van kind tot aan het punt dat hij moest stoppen… maar dat gaf niet, want hij gaf alles aan basketbal en daarvoor heeft hij alles terug gekregen. Hij eindigt dan ook met ‘Love you always, Kobe’.

De animatie is volledig met de hand getekend door Keane. Dit is mooi in de stijl doorgetrokken door overal duidelijke potlood krassen te laten zien. In een van de laatste shots als Bryant trots omhoog kijkt, lopen er aan aantal zweetdruppels over zijn hoofd. Om dit mooi en goed te animeren heeft Keane over de huidige animatie een extra laag gelegd. Om in de stijl van de animatie te blijven heeft hij hierop de druppels geanimeerd met grafiet. Omdat dit zwart is heeft hij de hele laag diapositief gemaakt, hierdoor worden de waardes omgedraaid en werden de druppels dus glanzend wit.

Als elke beweging met de hand moet worden getekend gaat er natuurlijk extreem veel tijd zitten in het maken van een animatie zoals dit, zeker als het door één persoon wordt gedaan. Hier hebben wij dan ook veel respect voor, zeker op zo’n hoog niveau. Omdat Bryant het continue heeft over zijn leven als basketballer zijn er veel overgangen van kind naar tiener naar jong volwassene en uiteindelijk naar zijn pensioen. Dit is in de animatie mooi te zien wanneer hij als jong volwassene in de lucht springt en vervolgens als kind met grote dromen neerploft op zijn bed. Hoe geweldig deze animatie ook is, onze gedachte zijn bij de Bryant familie en wij wensen hen veel sterkte toe.

RIP Kobe en Gianna Bryant.

3. Garden Party

Garden Party uit 2017 is slechts genomineerd voor een Academy Award maar wel winnaar van het Nashville Film Festival voor "Grand Jury Prize", het Clermont-Ferrand Film Festival voor "Special Jury Mention" en SIGGRAPH voor "Best Student Project". Het is een 3D animated short gemaakt door studenten van de MoPA animatie school in Frankrijk als hun afstudeerproject onder Bloom Pictures.

De film gaat over alle kikkers en padden in de tuin van een verlaten villa. In de loop van de film verschijnen er steeds meer die de gekste capriolen uithalen. Zo gaat er een pad de villa in en ontdekt een pot met koekjes waar hij natuurlijk in vast komt te zitten. Steeds wordt duidelijker waarom de villa verlaten is terwijl alle beesten er een steeds groter feest van maken.

Wat ons zo aanspreekt is dat deze animatie net echt lijkt. Op de manier hoe het water, het zonlicht en de bomen zijn gemaakt, lijkt het net rechtstreeks uit een natuurdocumentaire te komen. We kijken eigenlijk naar iets heel moois en gewoon: leven, maar wel met een duistere ondertoon. De kikkers en padden zijn ook levensecht geanimeerd maar met cartoonachtige uitdrukkingen geven ze iets humoristisch. De belichting van de zon en de maan, alle texturen en het out-of-focus brengen van de voor- en achtergrond geven realiteit en brengen het geheel echt tot leven. De kleuren, als er beesten in beeld komen, zijn zo helder en vrolijk waardoor het echt een feestje wordt. Wanneer we geen beesten zien is het donker en eng wat spanning geeft en aanduidt dat er iets moet gaan gebeuren. Maar wat er ook gebeurd: life goes one. Ten minste… voor de kikkers.

Zie ook van dezelfde makers: Meastro, een muzikale beestenboel: https://www.bloompictures.tv/portfolio/maestro/ 

“Telling stories in sequential art is all about the key pose and going from pose to pose and frame to frame.”

Phil Lord - Spider-Man: Into the Spider-Verse

En dan dit nog even...

Nu zouden we het niet over feature films hebben, maar we hebben er toch nog een aantal, voor velen, onbekende films die niet een Academy Award hebben gewonnen maar wel vele andere prijzen bij onder andere: de Annie Awards (Los Angeles), Cannes Film Festival, Critics’ Choice Awards, etc.

The Red Turtle

Eén van deze films is The Red Turtle (https://www.youtube.com/watch?v=t1Yw3AVDr6U), een samenwerking tussen Wild Bunch (Frankrijk) en Toho (Japan), geregisseerd door Michaël Dudok de Wit. De film was genomineerd voor een Academy Award voor Best Animated Feature en heeft de Annie Award gewonnen voor Best Animated Feature - Independent. Wat de film zo speciaal maakt is dat het een 2D feature film is zonder dialoog. In de hele film wordt er geen woord gesproken. Dit is voor een short film al lastig, om volledig op uitdrukkingen en bewegingen te rekenen, maar voor een feature film is dit nog véééél moeilijker. Hoe houdt je nou goed de aandacht van je publiek vast voor ten minste 1,5 uur?

The Red Turtle is tot stand gekomen door Vincent Maraval (het hoofd van Wild Bunch) die naar Japan is gegaan in 2008 om Hayao Miyazaki (hoofd van Studio Ghibli) te ontmoeten. Hij liet Miyazaki de short film Father and Daughter zien om de regisseur hiervan te vinden. Hij wilde graag zo’n soort film maken met deze regisseur. Samen hebben zij zo de Nederlandse Michaël Dudok de Wit opgespoord. Hij heeft samen met Pascale Ferran de screenplay van The Red Turtle geschreven. 

Wat ons zo aanspreekt aan deze film is het feit dat er geen gesproken tekst is, maar dat toch de expressies en emoties zo op de kijker overkomen dat deze 80 minuten lang naar de film kan kijken zonder de aandacht te verliezen. De karakters zijn helemaal met de hand getekend, dus echt van het potlood naar het papier, alleen de zeeschildpadden zijn allemaal CGI (dus met de computer gegenereerd). Dit is gedaan omdat ze met de hand moeilijk zijn om onder controle te houden, de kans is dan groot dat, door hun aparte ronde vormen, de schildpadden zullen gaan vervormen. Natuurlijk hebben de schildpadden wel de mooie omlijnde stijl gekregen net als de overige karakters. Tijdens de nachtscenes is alles volledig in zwart-wit, vaak zie je dit niet in films maar in het echte leven zie je dit wel. ‘s Nachts, in het donker, is bijna alles grijs getint. Ook al weet je dat het gras groen is, je ziet het toch als grijs. Dit verschijnsel is erg mooi toegepast in de film. De achtergronden, met name de wolken, zijn gemaakt door houtskool met de hand over het papier te smeren. Zo wordt de tekenachtige stijl door de hele film behouden.

Voor Studio Ghibli was de film een grote sprong, omdat ze tijdens de productie pas net populair waren geworden met hun films buiten Japan.

Father and Daughter

Michaël Dudok de Wit is in Nederland ook bekend om zijn short film Father and Daughter uit 2000 (https://www.youtube.com/embed/wTIkvwwC23A?rel=0). Deze animatie heeft een Oscar gewonnen in 2001. De film gaat over een meisje die met haar vader over een dijk fietst. Ze stoppen en de vader loopt de dijk af richting het water. Na een aantal omhelzingen stapt de vader in een bootje en vaart weg richting de zonsondergang. De volgende dag keert het meisje terug naar de dijk en wacht daar op haar vader tot hij terug zal keren, maar tevergeefs. Elke volgende dag keert zij terug om eventjes te wachten, door weer en wind, zomer en winter. Het meisje wordt ouder en maakt vriendinnen waarmee samen over de dijk fietst, maar nooit ziet zij haar vader terugkeren. Uiteindelijk wordt ze verliefd, trouwt ze en krijgt haar eigen kinderen. Samen met haar familie stopt ze bij de plek waar haar vader haar verliet en staart naar het water. Dit doet ze zelfs nog op haar oude dag. Op een dag keert ze weer terug naar die plek en ziet ze dat het water is weggetrokken, overal waar water was staat nu hoog gras. Ze loopt hier doorheen en vindt een roeibootje voor de helft gevuld met zand, die van haar vader. Ze gaat hier in liggen. Vermoedelijk komt zij te overlijden, want een moment later staat zij op, kijkt in de verte en ziet daar haar vader staan. Ze rent op hem af en wordt met elke stap jonger, totdat zij weer een jonge vrouw is, en omhelst hem.

Ook in deze animatie is er geen dialoog wat het juist extra waarde geeft. Je weet niet wie de karakters zijn, wat ze hebben meegemaakt of wat hun ambities zijn. Je ziet alleen de band tussen de vader en de dochter, eentje die nooit verwaterd is door de jaren heen. De animatiestijl en de kleuren geven het een oud gevoel, alsof je naar een animatie kijkt uit de jaren ’50. Wat wij zo mooi vinden is dat alles met de hand is geanimeerd en dat er zoveel aandacht is besteedt aan alle kleine dingen. Als de dochter een oude vrouw is geworden zet zij bijvoorbeeld haar fiets in het gras, maar deze valt om. Ze loopt heel rustig weer naar de fiets om deze weer op te pakken en besteedt rustig de tijd om deze goed neer te zetten. Zo zien we ook echt dat ze oud is en moeite krijgt om simpele dingen te doen.

Onze favorieten!

Nu je toch zo ver bent gekomen, zouden we hier ook graag een paar van onze favorieten willen bespreken. Deze zijn vrij nieuw en worden door de meesten vast al herkend als leuk, schattig en cool. Laten we nu wat dieper op de animatietechnieken in gaan!

Piper

Piper is een Disney Pixar short uit 2016 die samen met de feature film Finding Dory werd uitgebracht. Het is een 3D-animatie over een klein jong vogeltje dat voor het eerst eten uit zee moet leren vangen. Na de eerste keer te zijn geraakt door een golf durft ze gelijk de zee niet meer in. Maar met de hulp van een kleine heremietkrab leert ze al snel om voor zichzelf te zorgen. Piper heeft de Academy Award gewonnen voor Best Animated feature in 2016 en werd daarmee de eerste Pixar animated short om er één te winnen sinds For the Birds in 2002.

De animatie is gemaakt alsof het een natuurdocumentaire is. Die merk je goed in de belichting en het natuurlijke kleurgebruik en hoe het lijkt alsof het echt met door een camera is gefilmd. Daarnaast zit er veel humor en emotie in. Ondanks dat er geen dialoog in de film zit wordt de boodschap door middel van bewegingen en uitdrukkingen van de karakters zo goed en makkelijk overgedragen. Om de vogels zo realistisch mogelijk te maken, heeft het animatieteam meerdere malen het San Francisco Bay gebied en de Monterey Bay Aquarium bezocht om de vogels te bestuderen. Aan de vleugels van de vogels is in het bijzonder veel aandacht aan besteedt.

Spider-Man: Into the Spider-Verse

De tweede die hoog in onze lijst staat is dan toch een feature film:  Spider-Man: Into the Spider-Verse, winnaar van de 91e Academy Award voor Best Animated Feature. Dit is een feature animatie uit 2018 gemaakt door Columbia Pictures en Sony Pictures Animation in samenwerking met Marvel. Into the Spider-verse was de eerste non-Disney-Pixar-film die, op Rango na, een Academy Award won voor Best Animated Feature.

Zoals je waarschijnlijk wel weet (of niet…) zijn er meerdere versies van Spider-man, waaronder Spider-Man opvolger Miles Morales. Miles is een doodnormale tiener in New York City die moeite heeft om aan de standaarden van zijn vader te voldoen. Het liefst gaat hij terug naar zijn oude school en hangt hij graag met zijn oom. Wanneer hij samen met zijn oom een graffiti piece afrondt in de undergrounds van de stad wordt hij gebeten door een wat vreemde spin. Hierdoor krijgt hij, net als Spider-Man, allerlei spinachtige krachten. Daarnaast heeft hij ook de kracht om een ‘gif’ schok te geven en om zichzelf onzichtbaar te maken. Nadat hij zijn krachten heeft ontdekt keert hij terug naar de plek waar hij werd gebeten. Daar ontdekt hij Spider-Man die tegen Kingpin vecht om de machine die hij aan het bouwen is te vernietigen. Hiermee wil Kingpin een andere dimensie openen maar hierdoor zal natuurlijk ook een scheur komen in tijd en ruimte. Tijdens het gevecht merken Spider-Man en Miles elkaar op en door middel van hun ‘spidey sense’ weten ze van elkaar dat ze dezelfde krachten bezitten. Spider-Man weet al dat dit gevecht te veel wordt voor hem alleen en laat Miles achter met de taak om de machine te vernietigen met een usb stick die hij aan hem geeft. Kingpin vermoord Spider-Man en Miles weet nog net op tijd te ontsnappen. In alle frustratie en tijdens het ontdekken van zijn nieuwe krachten weet Miles de usb stick kapot te maken. Hoe kan hij nu nog de machine vernietigingen zonder enige kennis met wat er op de usb stick stond? Met de hulp van een nieuwe Spider-Man natuurlijk! Naja niet een nieuwe… vijf andere Spider-Men uit andere dimensies…

De film moest voelen “alsof je in een stripboek was gestapt” en moest stripboeken eer doen op een manier dat live-action dat niet kan. In de film is zoveel animatie in één shot gaande dat je niet weet waar je moet kijken. Het kosten twee animatoren dan ook een heel jaar om 10 seconden te animeren die voldoet aan de visie van de producer. Op een punt waren er 177 animatoren aan de film bezig, de grootste animatie crew die Sony ooit gekend heeft. De film is in 3D geanimeerd maar is gecombineerd met lijnen, schilderingen, stippen (je weet wel, die je altijd over elke tekeningen in een oud stripboek ziet) en allerlei andere stripboek technieken in 2D om het te laten lijken of alles met de hand was gemaakt. Sommige shots in de film zijn gewoon in 3D geanimeerd maar op belangrijke punten zijn die stilgezet en is er zo overheen getekend en geschilderd dat het net lijkt of het een actieplaatje uit een stripboek is.

Ook is er een techniek gebruikt waarbij vaak de achtergronden op 24 frame per seconde zijn geanimeerd en de karakters en overige voorgrond op 12 frames per seconde. Dit betekent dat er per frame voor een karakter twee frames voor de achtergrond nodig zijn. Dit zorgt ervoor dat de voorgrond hakkerig lijkt te bewegen en de achtergrond dus sneller lijkt. Op één moment waar Spider-Man en Miles door een bos ‘swingen’, wordt Miles met 12 frames per seconde geanimeerd om hem onervaren en ‘crunchy’ over te laten komen terwijl Spider-Man op 24 frames per seconde wordt geanimeerd zodat zijn bewegingen er gelikter uitzien en ‘smooth’ overkomen, hij is tenminste al ervaren.

Om diepte te creëren is er ook gebruik gemaakt van een andere techniek: expres de kleuren niet uitlijnen met het object of het karakter. Dit geeft een soort glitch gevoel of alsof je naar een oude 3D film zit te kijken zonder de bril met rode en blauwe glazen. Dit zag je soms ook in stripboeken als het niet goed gedrukt was.

Om het nog meer op een stripboek te laten lijken zijn er ook halftones gebruikt (die stipjes weet je wel).

In de hele film is er ook nog eens geen gebruikt gemaakt van motion blur, maar wel van een oudere techniek: motion smearing. Motion blur is de vervaging die je ziet als een object snel door het beeld beweegt. Dit kan je goed zien als je een film op pauze zet tijdens een actie scène en alles wat je ziet is één grote waas. Motion blur is dus een vervaging van het originele object. Motion smearing daarentegen is het vervormen van het object om te laten zien dat er een snelle beweging plaatsvindt. Dit is goed te zien in de Looney Tunes cartoons. Wanneer er snel met een hoofd wordt geschud zie je het hoofd tegelijkertijd links, rechts en in het midden en daartussen allerlei lijnen die aangegeven dat er beweging is. Extra motion lines zijn in Into the Spider-verse ook veel gebruikt.Zo zie je vaak lijnen wanneer er impact plaatsvindt, als iets snel beweegt, als er ergens hitte vanaf komt, etc. Wat ook echt hét stripboek gevoel geeft is het gebruik van onomatopee woorden (klanknabootsingen) en gedachtenwolkjes gedurende de film.

Alle informatie overzichtelijk in 1 whitepaper?

Bovenstaande tips hebben we samengevat in 1 whitepaper. Download hem gratis!